Bezdyfuzyjna przemiana martenzytyczna
Bezdyfuzyjna przemiana martenzytyczna to szybka przemiana austenitu w martenzyt przy bardzo szybkim chłodzeniu, bez przemieszczania się atomów.
Fizykochemiczny mechanizm działania
Przy bezdyfuzyjnej przemianie martenzytycznej sieć krystaliczna pozostaje niezmieniona. Szybkie chłodzenie (z prędkością ponaddźwiękową) popycha atomy tak szybko, że nie mogą zająć swoich normalnych pozycji i zamiast tego zostają przetoczone w nowy porządek.
Znaczenie metalurgiczne i ryzyka przy spawaniu
Ta przemiana może prowadzić do powstania bardzo twardych stali podatnych na pęknięcia. Zbyt szybkie chłodzenie może zmienić strukturę tak, że staje się ona podatna na pęknięcia gorące. Zwiększa to naprężenia w spoinie i może prowadzić do miejsc pęknięć.
Praktyka warsztatowa i instrukcje postępowania
Aby osiągnąć kontrolowaną bezdyfuzyjną przemianę martenzytyczną, szybkość chłodzenia musi być dokładnie kontrolowana. Wymaga to często specjalnych metod spawania, takich jak spawanie wysokoczęstotliwościowe lub spawanie laserowe. Optymalny czas chłodzenia wynosi zazwyczaj od 0,1 do 1 sekundy, w zależności od stali i pożądanych właściwości.