Pręt Jominy'ego do badania hartowności
Pręt Jominy'ego do badania hartowności to cylindryczna próbka służąca do określania hartowności stali od czoła. Pomaga w ocenie zdolności do przesycania i wskazuje odporność na przemianę martenzytyczną.
Fizykochemiczny mechanizm działania
Pręt Jominy'ego do badania hartowności składa się z cylindrycznej próbki, która jest środkowo nagrzewana, a następnie zawieszana w ciekłej kąpieli. Po ochłodzeniu mierzy się twardość wzdłuż pręta. Czoło (część zewnętrzna) chłodzi się szybciej niż wnętrze, co prowadzi do gradientowego rozkładu twardości.
Znaczenie metalurgiczne i ryzyko przy spawaniu
Pręt Jominy'ego do badania hartowności jest używany do analizy zdolności stali do hartowania na wskroś. Zbyt szybkie chłodzenie może prowadzić do wysokiej twardości i struktury martenzytycznej, co powoduje pęknięcia i kruchość. Zbyt wolne chłodzenie powiększa ziarno i obniża twardość.
Praktyka warsztatowa i instrukcje postępowania
Aby poprawnie użyć pręta Jominy'ego do badania hartowności, pręt zawiesza się w ciekłej kąpieli, a następnie ochładza. Twardość mierzy się wzdłuż pręta i porównuje z wykresem Jominy'ego. Wartość t8/5 od 10 do 20 sekund jest typowa dla stanu zahartowanego na wskroś, podczas gdy wartość poniżej 5 sekund prowadzi do wysokiej zawartości martenzytu, a powyżej 30 sekund do dużych ziaren.