Ścieg sczepny
Ścieg sczepny to krótka, tymczasowa spoina. Mocuje elementy we właściwej pozycji i zapewnia szerokość szczeliny. Ze względu na szybkie chłodzenie małego ściegu często powstaje twarda, podatna na pęknięcia struktura.
Fizykochemiczny mechanizm działania
Ścieg sczepny wprowadza tylko niewiele ciepła do elementu. Ciepło natychmiast odpływa do zimnego materiału rodzimego. Dzięki temu ścieg bardzo szybko stygnie. Szybkie stygnięcie tworzy w stali twarde struktury, takie jak martenzyt. Dodatkowo krótki ścieg kurczy się podczas stygnięcia. To wywołuje naprężenia rozciągające w elemencie. Te naprężenia mogą powodować pęknięcia, szczególnie w stalach o wysokiej zawartości węgla.
Znaczenie metalurgiczne i ryzyka przy spawaniu
Ściegi sczepne są często pierwszymi spoinami na zimnym elemencie. Stygną najszybciej. Dlatego są szczególnie podatne na pęknięcia. Twarde miejsca w ściegu sczepnym mogą pęknąć podczas późniejszego spawania głównego. Również wodór z powietrza lub z materiału dodatkowego może przeniknąć do strefy twardej i wywołać pęknięcia indukowane wodorem. Jeśli ścieg sczepny nie zostanie całkowicie przetopiony, pozostaje jako słabe miejsce w elemencie.
Praktyka warsztatowa i instrukcje postępowania
Używaj tego samego materiału dodatkowego i tych samych parametrów spawania co do spoiny głównej. Podgrzej element, jeśli wymagają tego wytyczne dotyczące materiału (np. przy grubości blachy powyżej 30 mm lub wysokim równoważniku węgla). Rób ściegi sczepne wystarczająco długie: co najmniej 3 do 4 razy grubość blachy, przy cienkich blachach co najmniej 20 mm, przy grubych blachach do 50 mm. Rozmieszczaj ściegi sczepne w odstępach od 200 do 300 mm. Unikaj ściegów sczepnych na końcach rowka spawalniczego, bo tam tworzą szczyty naprężeń. Sprawdź każdy ścieg sczepny pod kątem pęknięć przed spawaniem głównym. Całkowicie zeszlifuj pęknięte ściegi sczepne. Nigdy nie spawaj po pękniętym ściegu sczepnym. Przy krytycznych elementach użyj zamiast tego przyrządów mocujących lub podkładek ceramicznych.