Obojętny gaz osłonowy
Obojętny gaz osłonowy, taki jak argon lub hel, nie reaguje z jeziorkiem. Wypiera powietrze ze strefy spawania i zapobiega utlenianiu, porowatości i kruchości. Dzięki temu spoina pozostaje metalurgicznie czysta i ciągliwa.
Fizykochemiczny mechanizm działania
Argon i hel to gazy szlachetne. Nie wchodzą w reakcje chemiczne z ciekłym metalem. Podczas spawania gaz wypływa z dyszy i tworzy poduszkę ochronną wokół łuku i jeziorka. Poduszka ta wypiera tlen, azot i parę wodną z otaczającego powietrza. Argon jest cięższy od powietrza i utrzymuje się tuż nad jeziorkiem. Hel jest lżejszy i szybciej się unosi, ale dostarcza więcej ciepła do łuku. Bez tej ochrony gorąca powierzchnia metalu natychmiast utlenia się i pochłania szkodliwe gazy.
Znaczenie metalurgiczne i ryzyka podczas spawania
Jeśli brakuje osłony lub ilość gazu jest niewłaściwa, jeziorko reaguje z powietrzem. Tlen tworzy tlenki i żużel, azot powoduje pory i kruchość, wodór prowadzi do pęknięć zimnych lub wodorowych. Szczególnie w przypadku stali wysokostopowych, aluminium i tytanu każde zetknięcie z powietrzem powoduje natychmiastową utratę jakości. Zbyt duży przepływ gazu również powoduje zawirowania warstwy ochronnej i zasysanie powietrza. Efektem są pory, naloty, pęknięcia lub niedostateczna wytrzymałość.
Praktyka warsztatowa i instrukcje postępowania
Ustaw dokładnie przepływ gazu: przy spawaniu TIG 8–12 l/min, przy spawaniu MIG aluminium 12–18 l/min, w zależności od rozmiaru dyszy i przeciągów. Stosuj czas przedmuchu 1–2 sekund i czas dopływu po spawaniu 5–10 sekund, aby jeziorko było chronione do momentu zakrzepnięcia. Trzymaj palnik pionowo i utrzymuj stałą odległość dyszy (5–10 mm przy TIG). Sprawdzaj węże i złącza pod kątem nieszczelności. Nigdy nie pracuj przy silnym wietrze bez osłony przed wiatrem. Do aluminium i tytanu używaj argonu o czystości co najmniej 99,996 %.