Starzenie na zimno
Starzenie w temperaturze otoczenia to proces, w którym w przesyconym roztworze stałym stopu po przesyceniu zachodzą wydzielenia w temperaturze pokojowej przez dłuższy czas. Prowadzi to do wzrostu wytrzymałości i pogrubienia struktury.
Fizykochemiczny mechanizm działania
Przy starzeniu na zimno w stopie przez dłuższy czas w temperaturze pokojowej tworzą się wydzielenia. Dzieje się to poprzez tworzenie kryształów metalu, które powoli krystalizują z fazy przesyconej.
Znaczenie metalurgiczne i ryzyka przy spawaniu
Starzenie na zimno zwiększa wytrzymałość i ciągliwość stopu, ponieważ rozdrobnienie struktury (zgrubienie) wpływa na poprawę właściwości. Może to jednak również prowadzić do zwiększonej podatności na pęknięcia i ziarnistość, jeśli nie jest prawidłowo kontrolowane. Zbyt szybkie starzenie na zimno może prowadzić do szklisto twardego martenzytu, co zwiększa twardość, ale jednocześnie zmniejsza trwałość.
Praktyka warsztatowa i instrukcje postępowania
Aby skutecznie zainicjować i kontrolować starzenie na zimno, ważne jest powolne chłodzenie spoiny. Można to osiągnąć stosując wodę chłodzącą lub specjalne matryce chłodzące. Czas chłodzenia powinien być tak ustawiony, aby struktura miała wystarczająco dużo czasu na rozdrobnienie, a jednocześnie nie schładzała się zbyt szybko, co może prowadzić do szklisto twardego martenzytu. Zalecane czasy chłodzenia różnią się w zależności od stopu, ale zazwyczaj powinny wynosić od 10 do 30 minut.