Współczynnik działania karbu
Współczynnik działania karbu porównuje wytrzymałość zmęczeniową próbki gładkiej z próbką z karbem. Pokazuje, jak mocno karb, taki jak przejście spoiny, obniża wytrzymałość zmęczeniową. Im wyższa wartość, tym większa utrata wytrzymałości.
Fizykochemiczny mechanizm działania
W karbie zagęszczają się linie sił. Szczyt naprężenia u nasady karbu jest znacznie wyższy niż naprężenie nominalne. Przy obciążeniu zmiennym powstają tam drobne odkształcenia plastyczne. Te mikroodkształcenia stanowią punkt wyjścia dla pęknięć zmęczeniowych.
Znaczenie metalurgiczne i ryzyka przy spawaniu
Spoiny mają naturalne karby: przejście spoiny, karby otoczenia, szczeliny u nasady lub przyklejenia. Te karby silnie zwiększają współczynnik działania karbu. Wytrzymałość zmęczeniowa konstrukcji spada przez to do ułamka wartości próbek bez karbu. Grożą pęknięcia zmęczeniowe w strefie spoiny, nawet przy niskim obciążeniu.
Praktyka warsztatowa i instrukcje postępowania
Zredukuj każdy karb w strefie spoiny. Wyszlifuj przejście spoiny na płasko i bez pęknięć. Unikaj karby otoczenia, ostrych krawędzi i miejsc zaczepu. Gładki kształt przejścia znacznie obniża współczynnik działania karbu. Dla wysokiej trwałości promień przejścia nie może być mniejszy niż 1 mm. Sprawdź krytyczne spoiny metodą penetracyjną pod kątem karbów i pęknięć.