Hartowanie w oleju
Hartowanie w oleju to gwałtowne studzenie w oleju zamiast w wodzie. Olej chłodzi wolniej i równomierniej – mniejsza twardość niż w wodzie, ale znacznie mniejsze odkształcenia i ryzyko pęknięć. Standard dla większości stopowych stali narzędziowych.
Fizykochemiczny mechanizm działania
Gdy rozżarzony element zanurzasz w oleju, dzieje się to w trzech krokach: najpierw wokół niego tworzy się warstwa pary, potem olej wrze na powierzchni i naprawdę odbiera ciepło, a na końcu chłodzi już tylko przepływ. Olej odbiera ciepło wolniej niż woda, ale równomierniej na całym elemencie. Dla stali stopowych ta i tak wystarcza, żeby uzyskać , bo pierwiastki stopowe obniżają potrzebny próg.
Znaczenie metalurgiczne i zagrożenia podczas spawania
Łagodniejsze chłodzenie oznacza mniejszą różnicę między powierzchnią a rdzeniem, czyli mniej naprężeń własnych, mniej i wyraźnie mniejsze ryzyko pęknięć niż przy . Płaci się za to nieco mniejszą twardością powierzchni, a przy gatunkach niestopowych , która po prostu nie wystarcza. Zaraz po zahartowaniu element jest pod pełnym naprężeniem i ma jeszcze . W tym stanie jest najbardziej wrażliwy.
Praktyka warsztatowa i zalecenia
Podgrzej olej i utrzymuj go w ruchu, żeby warstwa pary pękła i nie zostały miękkie plamy. Bierz dość dużą objętość kąpieli, inaczej olej się zagrzeje i efekt znika. Zanurzaj element pionowo i szybko. Pokrywę albo koc gaśniczy miej pod ręką, gorący olej parzy. A po hartowaniu nie zostawiaj elementu na noc, tylko szybko go .