Strefa plastyczna
Wąski obszar bezpośrednio przed wierzchołkiem pęknięcia, w którym granica plastyczności materiału jest przekroczona. Jego wielkość znacząco wpływa na stan naprężenia i ciągliwość.
Gdy pęknięcie w przedmiocie jest pod obciążeniem, przed jego wierzchołkiem gromadzi się naprężenie. Jeśli materiał jest wystarczająco ciągliwy, odkształca się tam plastycznie, wierzchołek pęknięcia tępi się i pęknięcie potrzebuje więcej energii, aby biec dalej. W stalach o wysokiej wytrzymałości ta strefa odkształcenia jest jednak mała, ponieważ materiał prawie nie ustępuje – pęknięcie pozostaje ostre i szybko rozprzestrzenia się krucho.
Podczas spawania często pogarszasz sprawę: strefa wpływu ciepła staje się twarda i krucha, a skurcz powoduje naprężenia własne, które dodatkowo „ciągną” pęknięcie. Do tego dochodzi wodór, który krucha strukturę. Wynik to mała, twarda strefa, która nie jest w stanie zatrzymać pęknięcia.
W praktyce oznacza to: weź materiał o dobrej ciągliwości, podgrzej część, aby nie powstała twarda struktura, i nie pozwól, aby spoina zbyt szybko stygła po spawaniu. Ostre krawędzie i karbu musisz wcześniej dokładnie zeszlifować – każdy karb to punkt startu pęknięcia. Jeśli sprawdzasz twardość i spoina jest zbyt twarda, pomoże tylko jedno: obróbka cieplna lub zmiana parametrów spawania.