Węglik pierwotny
Węgliki pierwotne tworzą się bezpośrednio z ciekłej fazy podczas krzepnięcia i składają się z kompleksów Fe-C, takich jak cementyt (Fe3C). Zwiększają twardość, odporność na zużycie i ciągliwość stali, ale zbyt duże węgliki pierwotne mogą prowadzić do pęknięć gorących.
Fizykochemiczny mechanizm działania
Węgliki pierwotne tworzą się podczas krystalizacji bezpośrednio z ciekłego stopu i składają się głównie z cementytu (Fe3C). Są trudno rozpuszczalne i powiększają się wraz ze wzrostem zawartości węgla.
Znaczenie metalurgiczne i ryzyko podczas spawania
Węgliki pierwotne zwiększają twardość, odporność na zużycie i ciągliwość stali. Jednak zbyt duże węgliki pierwotne mogą prowadzić do pęknięć gorących, ponieważ przy szybkim chłodzeniu powiększają się do szklistego, twardego martenzytu. Może to pogorszyć wytrzymałość mechaniczną spoiny i powodować pęknięcia.
Praktyka warsztatowa i instrukcje postępowania
Aby kontrolować węgliki pierwotne w stali, ważne jest dokładne regulowanie zawartości węgla i etapów chłodzenia podczas spawania. W przypadku stali wysokowęglowych (np. HSS) należy zapewnić powolne chłodzenie, aby uniknąć tworzenia się dużych węglików pierwotnych. Zalecane czasy chłodzenia różnią się w zależności od rodzaju stali, ale zazwyczaj powinny wynosić od 10 do 30 sekund.