Metalurgia proszków
Metalurgia proszków (PM) to metoda wytwarzania, w której proszek metalu jest zagęszczany, a następnie spiekany w wysokiej temperaturze. Daje to bardzo jednolitą strukturę z drobno rozproszonymi węglikami – bez segregacji typowej dla konwencjonalnie wytopionej stali.
Co to jest metalurgia proszków
W metalurgii proszków (PM) stal nie jest topiona na płynno i odlewana, lecz budowana z drobnego proszku metalowego. Proszek jest najpierw zagęszczany, a następnie utrwalany pod ciśnieniem i temperaturą — na przykład przez prasowanie izostatyczne na gorąco (HIP) lub spiekanie.
Zaleta
Przy zwykłym topieniu powstają segregacje: pierwiastki stopowe i węgliki rozkładają się nierównomiernie, bo wędrują podczas powolnego krzepnięcia. W procesie PM każde ziarno proszku krzepnie prawie natychmiast. Wynik to drobna, równomierna struktura z bardzo drobno rozłożonymi węglikami — dlatego stale PM przy tej samej twardości są często bardziej ciągliwe i równomierne w zachowaniu.
Typowe gatunki
Znane są stale szybkotnące PM (PM M4, PM T15, gatunki ASP) i stale do pracy na zimno PM (CPM 3V, CPM 10V, Vanadis). Są stosowane w narzędziach do tłoczenia, frezach, formach do tworzyw sztucznych i nożach, gdzie liczy się połączenie twardości i ciągliwości.
Spawanie stali PM
Podczas spawania stal PM zachowuje się zasadniczo jak wysoko stopowa stal narzędziowa: podgrzej wstępnie, pracuj z dodatkiem zgodnym ze strukturą i natychmiast po spawaniu odpuść. Jednak struktura PM w strefie wpływu ciepła ponownie się rozgrubia — szczególna drobnoziarnistość ginie w tym miejscu.