Współczynnik krzepnięcia jeziorka
Współczynnik opisujący stosunek gradientu temperatury do szybkości wzrostu na froncie krzepnięcia jeziorka. Decyduje o tworzeniu struktury ziarna i skłonności do mikropęknięć.
Fizykochemiczny mechanizm działania
Współczynnik krzepnięcia jeziorka (SEF) jest miarą zmiany temperatury w czasie na froncie krzepnięcia jeziorka spawalniczego. Wysoki SEF oznacza, że materiał szybko się chłodzi, co prowadzi do dużych prędkości wzrostu ziaren.
Znaczenie metalurgiczne i ryzyko przy spawaniu
Zbyt wysoki SEF powoduje szybkie chłodzenie i może doprowadzić do zahartowania materiału (martenzyt). Zwiększa to podatność na mikropęknięcia i zmniejsza ciągliwość. Z kolei zbyt niski SEF prowadzi do wolnego chłodzenia i nadmiernego rozrostu ziaren, co również obniża wytrzymałość mechaniczną.
Praktyka warsztatowa i zalecenia
Aby optymalnie ustawić SEF, należy tak ukształtować jeziorko, aby umożliwić równomierne chłodzenie. Można to osiągnąć poprzez odpowiednią grubość jeziorka i dobór właściwych materiałów spawalniczych. SEF na poziomie 10-20 °C/mm/s jest w wielu przypadkach dobrym punktem wyjścia, ale zależy to od konkretnych materiałów i zastosowań.