Starzenie azotowe
Starzenie azotowe podnosi granicę plastyczności i zmniejsza wydłużenie stali niestopowych przez wydzielanie drobnych azotków w sieci ferrytu. Odkształcenie mechaniczne przyspiesza ten proces.
Fizykochemiczny mechanizm działania
Starzenie azotowe to długotrwały proces metalurgiczny, w którym azot w strukturze krystalicznej stali jest wiązany jako drobne azotki (N). Te azotki z czasem powiększają się i prowadzą do zmiany sieci ferrytu. Odkształcanie stali pod ciśnieniem przyspiesza tworzenie tych azotków, ponieważ przekształca energię mechaniczną w energię chemiczną.
Znaczenie metalurgiczne i ryzyko przy spawaniu
Starzenie azotowe może prowadzić do zwiększenia granicy plastyczności i zmniejszenia wydłużenia materiału. Może to powodować powstawanie naprężeń i ewentualnie pęknięcia lub złamania materiału, szczególnie w stalach niestopowych. Podczas spawania efekty te mogą być wzmocnione, jeśli materiał jest pod obciążeniem mechanicznym.
Praktyka warsztatowa i instrukcje postępowania
Aby zminimalizować skutki starzenia azotowego, ważne jest unikanie deformacji stali niestopowych podczas spawania. Przy wyborze materiałów należy zwracać uwagę na stale stopowe, które są mniej podatne na te procesy starzenia. Jeśli materiał jest już zestarzony, obróbka cieplna (odpuszczanie) może pomóc w normalizacji struktury i przywróceniu ciągliwości.