Przemiana fazowa indukowana odkształceniem
Przemiana fazowa indukowana odkształceniem: austenit przekształca się w martenzyt pod wpływem obciążenia mechanicznego, zwiększając umocnienie i zdolność pochłaniania energii.
Fizykochemiczny mechanizm działania
Mechaniczne obciążenie wywołuje lokalne naprężenia w austenicie (faza metastabilna). Naprężenia te mogą wpływać na strukturę atomową, powodując przemianę w martenzyt. Proces ten jest wspomagany przez szybkie chłodzenie i występowanie naprężeń ścinających.
Znaczenie metalurgiczne i ryzyko podczas spawania
Odkształceniowa przemiana fazowa zwiększa umocnienie odkształceniowe materiału, co prowadzi do wzrostu twardości i zmniejszenia modułu sprężystości. Może to powodować pęknięcia i pękania przy dalszym obciążeniu. Ponadto może wzrosnąć zdolność pochłaniania energii, co zwiększa ryzyko pęknięć gorących i uszkodzeń pod obciążeniem mechanicznym.
Praktyka warsztatowa i instrukcje
Aby zminimalizować odkształceniową przemianę fazową, ważne jest kontrolowane i powolne chłodzenie po spawaniu. Można to osiągnąć za pomocą wody chłodzącej lub oleju chłodzącego. W przypadku materiałów wysoko obciążonych, takich jak wysokowytrzymałe stopy niklu, ustala się specjalną krzywą chłodzenia, aby zmniejszyć ryzyko pęknięć. Ważne jest również zminimalizowanie obciążenia mechanicznego podczas i po spawaniu.