Grafit
Grafit è pur carboni en ina furma loma e stratificada. En il fier da ferm sa separa il carboni superfluent cun sa solidifitgar sco grafit – la furma da questas separaziuns (lamellas, ballas, verms) decidescha, sche la ferma è spröda u tensa.
Tge è grafit
Grafit è la furma pura e loma dal carboni – ti l'conuschas dal lapis. El consista da strats che glischan levamain in sur l'auter, perquai è el lom e stgir.
Grafit en il fier da ferm
En il fier da ferm giascha la cuntgnüda da carboni sur 2 %. Il carboni superfluent, che na passa betg en la grippa da fier, sa separa cun sa solidifitgar sco grafit. Co che quest grafit crescha, decida tut: sco lamellas finas (fier da ferm grisch GJL), sco ballas (fier da ferm sferic GJS) u sco verms (grafit compact GJV).
Pertge la furma è usch impurtanta
Lamellas agissan sco innumerabels pitschnas crenchas – ellas rendan il material spröd. Balls percunter n'èn betg crenchas, il material daventa tens e deformabel. La furma dal grafit è pia la differenza effectiva tranter fier da ferm grisch spröd e fier da ferm sferic tens.
Cun schweisar
En l'arc electric sa luenta il grafit, e là nua che la massa sa frestga spert suenter, nascha ina dira carbida da fier empè dal grafit – Martensita spröd e ledeburit en la zona d'influenza da chalur. Perquai sto il fier da ferm sa frestgar plaun, per che grafit possia puspè sa furmar.