Strias da vibrar
Strias da fatica èn ristas finas e parallelas sin la surfatscha da ruttura d'in material. Ellas naschan cun mintga ciclus da vibraziun tras deformaziun plastica a la puncta da la rista. Ellas cumprovan: La rista è creschida tras fadigia, betg tras ina surchargia singula.
Mechanissem fisic-chimic d'effect
Ina rista crescha a pass sut chargia alternanta. A la puncta da la rista midà la deformaziun plastica: Sut chargia s'avia la rista, il material sa deforma plasticamain. Sut descargia sa serra la rista. I resta ina rista fina. Mintga rista correspunda a in midament da chargia. Las ristas èn perpendicularas a la direcziun da propagaziun da la rista. Ellas èn visiblas mo cun ina gronda amplificaziun.
Relevantza metallurgica & ristgas tar la solder
Naidas da solder han crenas (transiziun da naida, crenas d'arsun). A questas crenas sa concentrescha la tensiun. Sut chargia dinamica (maschinas, vehiculs, puntgs) cumenza là la rista da fadigia. Strias da fatica sin ina surfatscha da ruttura mussan: Il component è rut tras bleras pitschnas midaments da chargia, betg tras ina surchargia singula. Il ristg: La rista crescha senza vegnir observada fin che la secziun restanta rumpa subitamain. Strias da fatica èn in signal d'alarm per sbagls da construcziun u da fabricaziun.
Pratica da l'atelier & instrucziuns d'agir
Strias da fatica vegnan reconuschidas mo en il microscop electronic a scansiun. Macroscopicamain datti lingias da pausa che paren similas, ma èn pli grossas. Sche i dat suspect da fadigia, il praticant sto examinar exactamain la surfatscha da ruttura. Mesiras per evitar: Allisar las transiziuns da naida da solder (rusar, sfunder cun TIG). Evitar crenas d'arsun. Reducir concentraziuns da tensiun. Introducir tensiuns residuas da pressiun (sablament cun balls). Controllar il radius da crena e la ruvidezza da la surfatscha.