Tensiuns proprias da transfurmaziun
Tensiuns proprias da transfurmaziun naschan tras dilataziuns da volumen sfalsadas en il temp cun transfurmaziuns da la grid dadur il refredament. Ellas èn surtut marcadas cun la furmaziun da Martensita e mainan a dira e furmaziun da rissas.
Mechanissem fisic-chimic da l'efet
Tensiuns d'agen da transfurmaziun naschan, sche il metal sa transfurma en differentas structuras da grilgia durant il sdentar. Quests process na succedan betg a medem temp e mainan a stendidas da volume spustadas en il temp. Per exempel cun la furmaziun da martensit daventa il metal andetgam dir e sminuescha il volume, quai che causa tensiuns en il material.
Relevantza metallurgica & riskss durant la travagliada da schivilar
Quests tensiuns pon manar a problems da durezza e rims, surtut sche il metal na sdenta betg a mod egual. Cun la furmaziun da martensit po la nahta daventar fitg dira e vulnerabla envers chargias meccanicas. Quai augmenta il privel da rims a chaud e ruptura.
Prattica en l'atelier & instrucziuns da far
Per minimar tensiuns d'agen da transfurmaziun, èsi impurtant che il metal sdenta a mod egual. Dovra meds da sdentar adattads sco bogn d'aua u current d'aria. En stals cun tendenza a martensit (p.ex. HSS) duai la sveltezza da sdentar esser controllada, per obtegnair ina nahta sufficiently sharp senza che ella daventa memia dira. Temps da sdentar recumandads èn tranter 10 e 30 secunds tenor il tip da stal.